لەئیتاڵیا كۆنفرانسێك بۆ مەلا بەختیارو ساڵح موسلیم بەڕێوەچوو

لەئیتاڵیا كۆنفرانسێك بۆ مەلا بەختیارو ساڵح موسلیم بەڕێوەچوو

لەچوارچێوەی بەرنامەی سەردانە فەرمییەكەیدا بۆ ئیتاڵیا، كۆنفرانسێك بۆ هەڤاڵ مەلا بەختیار، لێپرسراوی دەستەی كارگێڕیی‌و ساڵح موسلیم، هاوسەرۆكی پەیەدە، لەهۆڵی سیناتۆی ئیتاڵیا، بەڕێوەچوو.
لەكۆنفرانسەكەدا، كە مەرینە سەرێنی، جێگری سەرۆكی پەرلەمانی ئیتاڵیا، رۆمەنینی جۆزیپێ، سەرۆكی گروپی پەرلەمانتارانی ئیتاڵیا بۆ كوردستان، پاولۆ رۆمانی، سەرۆكی پەرلەمانتارانی فراكسیۆنی فۆرسە ئیتاڵیا لەپەرلەمان، ئەلساندرۆ مەران، سەرۆكی كۆمسیۆنی دەرەوەی سیناتۆ، نوێنەرانی حزبەكانی ئیتاڵیا بەشدار لەپەرلەمان، گروپێك لەسیناتۆرو پەرلەمانتارانی ئیتاڵی، باڵیۆزی وڵاتانی ڤاتیكان، ئەڵمانیا، عیراق، كەناڵەكانی راگەیاندن‌و میدیای ئیتاڵی‌و هەڤاڵان سۆران ئەحمەد، نوێنەری یەكێتیی‌و تەها عومەر چاوشین، لێپرسراوی كۆمیتەی ئیتاڵیا‌و نوێنەرانی حزبە كوردییەكانی كوردستان لەئیتاڵیا ئامادەیبوون، بەسڵاو و وتەی پێشەكی پرۆفیسۆر ئەندرۆ رۆسی، سەرۆكی ئینستیتۆی كوردی دەستیپێكردو پاشان جۆزیپێ‌ رۆمەنینی وتەیەكی تایبەتی سەبارەت بەپێكهێنانی گروپی پەرلەمانتارانی ئیتاڵیا بۆ كوردستان پێشكەشكردو بەشێوەیەكی فەرمی گروپەكەی راگەیاند، كە ئامانجی گروپەكە كاركردنە لەسەر پرسی نەتەوەیی كوردو دروستكردنی پەیوەندییەكی دۆستانەیە لەگەڵ كوردستاندا.
پاشان هەڤاڵ مەلا بەختیار، بابەتێكی تایبەتی بەخوێندنەوەو لێكدانەوەی هەلومەرجی ئێستای ناوچەكە، خەباتی مەدەنی‌و دیموكراسی نەتەوەكەمان لەسەد ساڵی رابردوودا، ئەو قەتڵوعامانەی بەسەر نەتەوەكەماندا لەسەرانسەری كوردستاندا هێنراوەو پاش خستنەڕووی نمونەكانی مێژوو لەو بارەیەوە، ئاماژەی بۆ ئەوەكرد، كە لەسەد ساڵی رابردووی جەنگی نەوتدا، كورد قەتڵوعام كراوین، بۆیە نامانەوێ‌ لەجەنگی نوێدا، كە جەنگی غازە، جارێكی تر نەتەوەكەمان رووبەڕووی قەتڵوعام بكرێتەوە، بەڵكو دەمانەوەی نەتەوەكەمان بەمافە دیموكراسی‌و سیاسییەكانی خۆی بگات‌و بەپێویستیشیزانی كە ئیتاڵیا وەك وڵاتێكی گرنگ‌و خاوەن پێگە، پشتیوانی لەپرسی نەتەوەیمان بكات‌و، وتی:
“دڵنیابن هەر وڵاتێك دوابكەوێ‌، بەرنامەی هەمەلایەنەی نەبێ‌، لەپەیوەندی كردن لەگەڵ نەتەوەی كورددا، لەگەڵ ئابوری كوردستان زەرەر دەكات. هەروەك چۆن ئیتاڵیا لەسەردەمی سایكس پیكۆ، لەسەردەمی نەوتدا زەرەرێكی زۆری لەڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا كرد”‌و رایگەیاند:
ئیتاڵیا، كە لەساڵی (2003)دا لەجەنگی رزگاری عیراق (15) شەهیدی بەخشیوەو یەكەمین وڵاتیشە داوای هاوپەیمانێتی ستراتیژی لەدژی داعش كرد‌و لەئێستاشدا لەكوردستان كونسوڵیەتی هەیەو رۆڵی خۆی دەگێڕێ‌، هاوكاری پێشمەرگە دەكات‌و راهێنانیان پێدەكات، لەرۆژئاواو باكور یارمەتی‌و هاوكاری پەیەدەو هەدەپە دەكات، وەكو كورد لامان گرنگە ئیتاڵیا، بەقەدەر سەنگی خۆی، وەكو یەكێك لەوڵاتە گرنگەكان، زیاتر لەوەی كە ئێستا هەیە، لەكوردستان بێتە پێشەوە.
لەبەشێكی تری وتەكەیدا، ئاماژەی بۆ ئەوەشكرد: ئەگەر لەڕوانگەی مافی مرۆڤەوە سەیری نەتەوەكەمان دەكەن، ئەوا زۆرترین مرۆڤ لەكوردستان لەژێر سایەی حكومەتەكاندا چەوسێنراوەتەوەو دەچەوسێنرێتەوە. ئەگەر لەڕوانگەی ئازادیشەوە سەیری دەكەن، ئەوا هەقەو كورد نەتەوەیەكە بێبەشە لەئازادی. ئەگەر بەدەوڵەمەندیش سەیری دەكەن، نەتەوەكەمان، خاكێكی دەوڵەمەندی هەیە. ئەگەر لەروانگەی جیۆپۆڵەتیكیشەوە سەیری دەكەن، بێگومان كوردستان، پێگەیەكی زۆر گرنگی بۆ پەیوەندیی‌و دۆستایەتی لەنێوان رۆژهەڵات‌و ئۆرۆپادا هەیە.
لەكۆتایی وتەكەشیدا، بۆ سیناتۆرو پەرلەمانتاران، رایگەیاند:
ئەگەر كورد دەوڵەمەندبێ‌ یان نەبێ‌، نەتەوەیەكی ئازابین یان نەبین، دەبێ‌ ئامادەبووانی ئەم كۆنفرانسە‌و ئیتاڵیاش هەقیقەتێك هەیە بیزانن، ئەویش ئەوەیە، كە: كوردستان تەنها بە باشوری كوردستان یان تەنها بەحكومەتی هەرێمی كوردستان، ناتوانێ‌ هاوكێشەی سیاسی لەناوچەكە، لەبەرژەوەندی ستراتیجی هاوبەش لەسەر ئاستی دنیاو ئۆرۆپا بگۆڕێ‌‌و وتیشی:
لەباشوری كوردستان، پەرلەمان‌و حكومەت هەیە، بازاڕی ئازاد هەیە. لەدوو بەشی تری كوردستانیش، رۆژئاواو باكور، دوو جۆر خەبات هەیە. لەڕۆژئاوای كوردستان، شەڕەڤان‌و مقاوەمەت هەیە، پاكردنەوەی كوردستان لەداعشەكان‌و داگیركەران هەیە. لەباكوری كوردستانیش، خەباتی مەدەنی‌و خەباتی پەرلەمانی هەیە‌و گەریلاش هەیە‌و رونیشیكردەوە، كە: ئەگەرچی لەساڵی (1983)ەوە گفتوگۆ لەنێوان پەكەكە‌و دەوڵەتی توركیادا هەیە، كە بۆیەكەمجار سەرۆك مام جەلال لەبیقاعەوە رایگەیاند. بەڵام بەداخەوە، تائێستا ئەو گفتوگۆیە سەرەنجامێكی ئەوتۆی نەبووەو جەنابی ئۆجەلانیش هێشتا لەزینداندایە.
لەلایەن خۆشییەوە، ساڵح موسلیم، هاوسەرۆكی پەیەدە، هەلومەرجی ئێستای سوریاو رۆژئاوای كوردستانی بەتایبەتی رونكردەوەو زانیاری پێویستی سەبارەت بەخەباتی نەتەوەكەمان، لەو بەشەی كوردستان، لەجەنگی رووبەڕووبونەوەی داعش‌و لەپێناو وەدیهێنانی ئامانجی سیاسیی‌و دیموكراسییەكانیدا خستەڕوو، زانیاری پێویستی سەبارەت بەهاوكێشە سیاسییەكان سەبارەت بەرۆژئاوای كوردستان‌و سیاسەتی نێو دەوڵەتی‌و هەرێمایەتیش سەبارەت بەو بەشەی كوردستان خستەڕوو، تیایدا جەختیكردەوە، كە پێویستە كورد بەمافی دیموكراسی‌و سیاسی‌و یاسایی خۆی بگات.
هەروەك لەدرێژەی كۆنفرانسەكەداو لەچوارچێوەی گفتوگۆو پرسیاری سیناتۆرو پەرلەمانتاران‌و ئامادەبواندا، سینتاتۆر ئەلیساندرۆ مەران، سەرۆكی كۆمسیۆنی دەرەوەی سیناتۆ، لەچوارچێوەی وتەیەكیدا، پاشئەوەی كۆنفرانسەكەی بەگرنگ‌و بایەخدار ناوبرد‌و وتارو زانیارییەكانی بەمایەی سەرنج زانی، راشیگەیاند: “حزبەكەم‌و حكومەتەكەم، دەبێ‌ هەڵوێستێكی روونی بۆ چارەسەركردنی پرسی نەتەوەی كورد هەبێ‌”.
هەروەك رۆژنامەنووسی بەناوبانگی ئیتاڵیا، ئەلبیرتۆ نیگری، كە كۆنفرانسەكەی بەڕێوەدەبرد، بەهەمانشێوە، دوابەدوای خستنەڕووی تێڕوانینەكانی سەبارەت بەپرسی نەتەوەیی كورد، سوپاس‌و دەستخۆشی ئاراستەی هەڤاڵ مەلا بەختیار، لێپرسراوی دەستەی كارگێڕی كردو بابەتەكەی كە پێشكەشیكرد، بەباتێكی تێرو تەسەلی پڕ زانیاریی ناوبرد‌و بۆ هەڤاڵ مەلا بەختیاریش، رایگەیاند: “بابەتەكەت، زۆر زۆر زۆر گرنگ بوو”، هەروەك لێكدانەوەو خوێندنەوەكانیشی سەبارەت رۆژهەڵاتی ناوەڕاست‌و پرسی نەتەوەیی كورد‌و پرسی چارەسەری كێشەكان‌و ئاسۆی ئاییندە، بەگرنگ‌و جێگەی بایەخ زانی.
لەكۆتایی كۆنفرانسەكەشدا، هەڤاڵ مەلا بەختیار، لەدیدارێكدا بۆ كەناڵەكانی راگەیاندن، ئاماژەی بۆ ئەوەكرد، كە:
لەسەد ساڵی سایكس پیكۆدا، كوردو نیشتمانەكەی هەمیشە وێران‌و قەتڵ‌و عام كراون‌و بەرەو دواوە بردویانەتەوە. بەڵام ئێستا كوردستان ئاوەدان دەبێتەوەو بەرەو پێشەوە خەبات دەكات‌و راشیگەیاند:
كورد، بێگومان پرسی غازو نەوت، بازاڕی كوردستان، بە بەشێك لەستراتیجی رزگاری‌و ئازادیی، ئاوەدانی‌و پەیوەندی ئاشتییانەی دەزانێ‌ لەگەڵ رۆژئاواو دنیادا. بۆ یەكەمینجاریشە كورد خۆی دەتوانێت بە نەوتەكەیی‌و بەغازەكەی لەناو پرۆسەی سیاسسیدا مامەڵە لەگەڵ بازاڕ، لەگەڵ كۆمپانیاو حكومەتەكانی دنیادا بكات.
جەختیشیكردەوە: كورد، باوەڕمانوایە ئەگەر بتوانین پێگەو شوێنی خۆمان لەڕووی ئابورییەوە لەناو پرۆسەی ئابوری جیهانی‌و رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا بكەینەوە، بێگومان چارەسەری كێشەی سیاسییەكانیشمان ئاسانتر دەبێت.

پـــەیـــوەنــدیــدار

کـــۆمــێـنـت بــنــوســە