یەکێتی لە یادی بۆردوومانەکەی قەڵادزێ،  دەبێ حکومەتی عیراق قەرەبویان بکاتەوە

یەکێتی لە یادی بۆردوومانەکەی قەڵادزێ، دەبێ حکومەتی عیراق قەرەبویان بکاتەوە

لەرۆژی 24/4/1974، كاتژمێری (9:45) سەرلەبەیانی، فڕۆكەكانی رژێمی بەعس هێرشیان كردو سەر قەڵادزێ‌. ئامانج لە هێرشەكە لێدانی شوێن و جێگا مەدەنیەكان بوو بە چەكی قەدەغەكراوی نێودەوڵەتی (ناپاڵم). لەماوەیەكی دیاریكراودا, چەندین شوێن و جێگای مەدەنی وەك شوێنی حەوانەوەی حوێندكاران، سەرۆكایەتی زانكۆ، بەشێك لە نەخۆشخانەی قەڵادزێ‌، قایمقامییەت و فەرمانگەی شارەوانی و خوێندنگاكان و نزیكەی (27) ماڵ و (40) شوێنی كاركردنی هاوڵاتیان ئامانجی ئەم هێرش و پەلارمارە دڕندانە بوون. لە ئاكامیشدا (134) هاوڵاتی شەهیدبوون و (152) هاوڵاتی تریش بریداربوون. زۆربەشیان لە ژن و مناڵ و بەساڵاچوو بوون، لەگەڵ كۆمەڵێك خوێندكارو مامۆستا، كە بەمەبەستی خوێندن و وانەوتنەوە روویان لە شارەكە كردبوو.
ئەم تاوانە ئەگەرچی لەدادگای باڵای تاوانەكانی عێراق، بە بەشێك لە تاوانەكانی جینۆسایدی ئەنفال ئەژماركراوە، بەڵام لە راستیدا خۆی تاوانێكی نەخشە بۆكێشراو و سیستماتیكە، وەك بەشێك لە سیاسەتی رژێمی بەعس، كە ئەمەش ئەڵقەیەكە لە تاوانەكانی جینۆسایدو قڕكردنی گەلی كورد, دەبوو وەك تاوانێكی سەربەخۆ و تەواوكەری تاوانەكانی بەعس مامەڵەی لەگەڵ بكرایەو بڕیاری لەبارەوە بدرایە.
رژێمی بەعس, تەنها بە تاوانی بۆمبارانكردنی قەڵادزێی نەوەستا. لە ٢٠/٦/١٩٨٩ دەستیكرد بە ڕاگواستنی شاری قەڵادزێ و ناوچەی(پشدەر) بۆ ئۆردوگاكانی خۆرئاوای هەولێر و سلێمانی، دوای چۆڵكردنی ناوچەكە لەهاوڵاتیان بە بە ماددەی(TNT) سەرجەم خانوو و قوتابخانەو مزگەوتەكان تەقێنرانەوە و ناوچەكەش بە (خاكی قەدەغە كراو). ئەنجامی ئەم سیاسەتەش لە ساڵی 1974 بۆ 1989 خاپوركردنی (125) گوندی سنورەكەی لێكەوتەوەو دانیشتوانەكەشی بە زۆرە ملێ‌ ڕاگوێزران.
لەم یادەدا, جەخت دەكەینەوە, كە پێویستە قەرەبووكردنەوەی قەلادزێ‌ لەلایەن حكومەتی ناوەندی عیراق و دروستكردنی مۆزوخانەیەكی تایبەت بەتاوانەكە و جێگیركردنی لە پرۆگرامی خوێندن تا نەوەی نوێ‌ بەئاگابن دوژمنان چیان بەسەر گەلەكەماندا هێناوە, ئاوەدانكردنەوەی سنورەكە. كاری جددی لەسەر بكرێ‌ و هەوڵبدرێت, دادگای باڵای تاوانەكان كارابكرێتەوە، بۆ ئەوەی بەرەسمی و بەنووسراو دۆسییەی قەڵادزێ‌ و دۆسییەكانی تری تاوانەكان، بسەلمێنرێن وەك تاوانی جینۆسایدو تاوانی دژی مرۆیی نەك بە شێوەی زارەكی.

– سڵاو لە شەهیدانی قەلادزێ‌ و پشدەر , شەرمەزاری بۆ تاوانبارانی بۆردومانكردنی قەلادزێ‌.

راگەیاندنی مەكتەبی سیاسی
یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان
23/4/2016

پـــەیـــوەنــدیــدار