بـــەپــەلــە
مەلا بەختیار : یەكێتی خاوەن پرۆژەی خۆیەتی‌و دەبێتە بەشێك لەچاسەر

مەلا بەختیار : یەكێتی خاوەن پرۆژەی خۆیەتی‌و دەبێتە بەشێك لەچاسەر

هەڤاڵ مەلا بەختیار، رایدەگەیەنێتەوە “دەبێ‌ لەئاستی رووداوەكاندا بین، كێشەكانی ناوخۆمان چارەسەر بكەین، كێشە حزبییەكانمان‌و كێشە ئایدۆلۆجی‌و عەقڵی تەسكی ناو رێكخراوەكانمان زاڵ نەكەین بەسەر كێشەكانی نەتەوەیمان “‌و ئاماژە بۆ ئەوەشدەكات، كە “یەكێتیی، حزبی رەنجەدەرانی بیروبازوو، پشتیوانی بێ‌ ئەملاوئەولای ماف‌و خواستە پیشەییی‌و یاساییەكانی كرێكارانە “.
ئەم وتانەی هەڤاڵ لێپرسراوی دەستەی كارگێڕی، سەرلەبەیانی ئەمڕۆ (29/12/2015) لەچوارچێوەی ئەو كۆبوونەوەیەدا هات، كە بەئامادەبوونی هەڤاڵان هەڵۆ پێنجوێنی، ئەندامی سەركردایەتی‌و مامۆستا حەسەن، ئەندامی مەكتەبی رێكخراوەكان‌و سەرۆكی سەندیكاكانی كرێكارانی كوردستان، لەهۆڵی شازاد صائیب، لەگەڵ سەرۆكی لیژنەی سەندیكای پێنجوێن‌و ئەنجومەن‌و شوفێرەكانی مەرزی باشماخ، كۆبۆوە.
هەڤاڵ مەلا بەختیار، بەگوزەرێك بەمێژووی شۆڕشی نوێ‌، لەشاخ بەقوربانیدان‌و خەباتی سەختی پێشمەرگایەتی، لەشاریش بەخەباتی سیاسی، مەدەنی‌و دیپلۆماسی، بونیادنانی ئەزمونی كوردستان‌و لێپرسراوێتییەكانی سەرشانی یەكێتیی نیشتمانی كوردستان، ئەرك‌و لێپرسراوێتی ئیداری لەم قۆناغەدا، كۆبوونەوەكەی دەستپێكردو لەچوارچێوەشدا، ئاماژەی بۆ ئەوەكرد، كە “ئەگەرچی هەڵە كراوەو هەڵەش هەیە، ئاسەواری هەڵەكانیش بوونیان ماوە، بەڵام هێشتا كێشمەكێشەكانی دنیای سیاسەت نەیهێشتووە هەڵەكانمان چارەسەر بكەین‌و سیستەمێكی هاوچەرخی حوكمڕان، ژێرخانێكی ئابوری بەهێز دابمەزرێنین، تەنانەت یاسایەكی تەواوی كار، كە لەگەڵ گۆڕانیییەكانی سەردەم بگونجێت، بڕیاری لێنەدراوە. دەستوری هەمیشەیی جارێ‌ بونی نییە، یاسایی سەرۆكایەتی بڕیاری كۆتایی لێنەدراوە، كێشەی نێوان حزبەكان زۆر زۆرە‌و گەندەڵی لەكوردستاندا هەیە”.
رونیشیكردە: ئەوانەی باسم كرد، مانای ئەوەنییە ئەم دیاردەو دەركەوتە دزێوانە، بەگەندەڵیشەوە بەتەنها لەكوردستاندا بوونی هەبێ‌، بەڵكو لەهەموو دەوڵەتانی دنیا، لەهەر 176 دەوڵەتی دنیادا، كە هەیانە هەزاران ساڵە دەوڵەتە، دیاردەی گەندەڵی هەیە‌و وتیشی:
ئەمە مانای شەفاعەت نییە بۆ ئەو گەندەڵییەی لەكوردستاندا هەیە، بەڵكو ئەوە حەقیقەتی گەندەڵییە لەسەر ئاستی دنیا، كە نەتەوە یەكگرتووەكان سەرقاڵی ریشەكێش كردنێتی لەسەر ئاستی دنیا، ئەنجومەنی ئاسایش سەرقاڵێتی‌و هێشتا پێی نەكراوە. دەیان رێكخراوی گەورە گەورە، بەسەدان ملیۆن دۆلار بۆ بنەبڕكردنی خەرجدەكات‌و هێشتا نەیتوانوە كۆتایی پێبهێنێت. كۆنگرەی گەورە لەدنیادا رێكدەخرێت‌و نوێنەری كوردیش بەشداری تێدا دەكات، هەتا ئێستا ئەم دیاردە ناشرینە چارەسەر نەكراوە.
ئاماژەی بۆ ئەوەشكرد، كە: ئێمەی كورد، هێشتا نەتەوەیەكی داگیرو دابەشكراوین، نەتەوەكین هێشتا ناتوانین بەدڵی خۆمان بڵێین دەوڵەتی سەربەخۆمان دەوێ‌. ئەگەرچی دڵی هەموو كوردێك، سۆزی هەموو كوردێك، بەژن‌و پیاوەوە، بەكچ‌و بەكوڕەوە بكەیتەوە، پێیخۆشە نیشتمانەكەیی‌و نەتەوەكەشی سەربەخۆ بێت، حەقی خۆشمانەو كەچی ناشتوانین. ئەگەرچی چوارەم نەتەوەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستیشین‌و بێ‌ دەوڵەتیشین.
هەڤاڵ مەلا بەختیار، لەوتەكەیدا، راشیگەیاند: لەوەی دەوڵەتمان نییە، بەدبەختین. لەوەی سەربەخۆ نین، بەدبەخیتن. لەوەی كێشەمان هەیەو تائێستا ناتوانین وەك پێویست چارەسەری بكەین، رەنگدانەوەی لەسەر میللەتەكەمان‌و لەهەموو بوارەكاندا، بەكرێكارانیشەوە هەیە، تەنگ‌و چەڵەمە ئابورییەكانیشی كە هەیە، تەنگ‌وچەڵەمەكانی لەگەڵ عیراق، كە هەمانە. تەنگ‌وچەڵەمەكانی لەگەڵ دەوروبەر هەمانە، هەموویان پێكەوە رەنگدانەوەی خراپی لەسەر ئەم وڵاتەو كوردەواری هەیە. وتیشی: “ئیفلاسی بانكە گەورەكان لەكوردستان، هۆكارەكەی تەنها ئەوە نییە كە كێشەمان لەگەڵ عیراق هەیە، چونكە عیراق خۆیشی دادو بێدادێتی بەدەست كێشەی داراییەوە”و ئاماژەی بۆ ئەوەكرد: هەندێك قەیران هەیە گشتییە، پەیوەندی بەسەرۆك وەزیران، سەرۆكی هەرێم، بە یەكێتی یا پارتی‌و پارێزگانەوە نییە. پارێزگای سلێمانی رۆح بخاتەبەری ئەم پارێزگایەوە، ناتوانێ‌ قەیرانی دارایی چارەسەر بكات.
هەڤاڵ مەلا بەختیار، لەو روانگەیەشەوە، رایگەیاند: لەبەردەم حەقیقەتێكی ئاوادا دەبێ‌ چی بكەین؟ كە دەشزانین رەنگە كرێكاران زەرەرمەندترین چینی ئەو دۆخەبن، كە ئێستا پیایدا تێدەپەڕین، بەڵام دەبێ‌ چیبكەین؟ یا وەكو یەكێتیی چی بكەین؟و وەڵامیشدایەوە، كە: یەكەمین هەڵوێست ئەوەیە بەرگە بگرین. چونكە بەدیلی بەرگە نەگرتن هەرەسە. لەهەرەسیشدا قازانج سەری مایەمان دەخوات، لەوەی هەمانە. خوێنی شەهیدەكان‌و هەرچیمان بونیاد ناوە، هەرچی ئیدارەی ئەم كوردستانە، ئەگەر كەوتە رۆژی هەرەس، دۆخێك دێتە پێشەوە، دواتر پەنجەی پەشیمانی بۆ دەگەزین.
پاشئەوەشی كە وتی: وەكو یەكێتیی چۆن دەڕوانینە ئەم دۆخە؟ ئاماژەی بۆ ئەوەكرد، كە: دۆخێكی ناهەموارە، دەزانین گللەیی‌و گازندەیەكی زۆر هەیە، لەلێپرسراوەكان‌و لەدەسەڵات، رەخنەكانیش بەشێكی راستن‌و بەشێكیشان ناڕاستن. بەشە راستەكەی بەسنگێكی فراوانەوە وەردەگرین. بەتایبەتی لەو چینەی كە هیچ بەرژەوەندییەكی لەناو كورددا نییە‌و ئێستاش هێزی كاری خۆی دەفرۆشێت، كە ئێوەی كرێكارانن. رەخنە بونیادنەرەكانیش دۆست بیگرێ‌، نەیار بیگرێ‌، یەكێتیی قبوڵێتی. چونكە تەنها ئەو رەخنانەی حەقیقەتن لەمێژوودا، هەمیشە دەبێتە مایەی گۆڕانكاریی‌و چارەسەری كێشەكان، یارمەتی بونیادنانی ئەزمون‌و دەسەڵاتەكان‌و لەوپێناوەشدا، دووپاتیكردەوە، كە “یەكێتیی، رەخنەی بونیادنەری قبوڵە. نەك لەناوخۆمان بەڵكو لەدەرەوەش ئەو رەخنانەی قبوڵەو لەسەرەنجامیشدا پاشئەوەی هەموویانی لێكداوەتەوە، وەكو یەكێتیی دەمانەوێ‌ لەگەڵ لایەنەكان بكەوینەوە گفتوگۆ، بۆ ئەوەی چ حكومەتێكی بنكە فراوانمان دەوێ‌؟ پەرلەمانیش چۆن كارەكانی بكات؟ یەكێتیی‌و پارتی‌و لایەنەكانی تر ئەركە حزبییەكانیان چۆن بەڕێوەببەن؟ لەبەغداد گفتوگۆكانمان چۆن بەڕێوەببەین؟ لەگەڵ دەوڵەتانی دەوروبەر چی بكەین؟ چاوچنۆكی بازاڕ چۆن كەمبكەینەوە؟ چۆن گۆڕانكارییەكی گەورە لەسیستمێكی كۆندا بكەین‌و سیستەمێكی هاوچەرخ بەدیبهێنین؟ چ سیاسەتێك بۆ گۆڕانكارییەكان‌و لەگەڵ دەوروبەر بگرینەبەر؟”.
لەدرێژەشدا، پاش خوێندنەوەی رووداوەكان، وتی: رۆژگارێك، كە هەموو نەهامەتییەكانمان بەسەردا هاتبوو، ئومێد نەمابوو، مان‌و نەمانی گەلەكەمان لەغەرغەرەدا بوو، كیمیاباران‌و ئەنفال كراین، تەنها چەند مەفرەزەیەكی پارتیزان، بەكۆلە مەرگی لەهەڵەت‌و شاخەكان رۆژیان دەكردەوە، ئەوكاتە ئومێد كز كز لەتاریكستانی فاشییەكاندا دەسوتا، بەڵام رووداوێك هاتە پێشەوە، عیراق كوێتی داگیركرد، سەراپای هاوكێشەكان گۆڕان‌و وردە وردە ئەو نەتەوەیەی خەریكبوو لەناو بچێ‌، هەڵسایەوەو كەوتینە ناو ئۆپۆزسیۆن، كۆنگرە بەسترا، بەرنامەمان داناو هاتینەوە مەیدان‌و راپەڕین كرا. بۆیە لەویژدانتان دەپرسم، ئەگەر دۆخی ئێستا، سەرەرای ئەو هەموو قەیرانە، ئەگەر بەراوردی بكەین، بەدۆخی كیمیاباران، ئەنفال‌و ساڵانی كۆتایی هەشتاكان‌و سەرەتای نەوەدەكان، ئێستا بارودۆخمان باشترەو دەتوانین هەلومەرجەكە بقۆزینەوە، یان ئەوسا؟ ئەوكاتە هەلومەرج هاتە پێشەوە قۆستمانەوە، ئەی دەبێ‌ ئێستا بۆ نەتوانین؟ كە حكومەتمان هەیەو دانپێدانانی نێودەوڵەتیمان هەیەو سەرەڕای پشتیوانییەكانی نێودەوڵەتی، وەزیری دەرەوەی بەریتانیاش رایدەگەینێت “پێشمەرگە، هێزی زەمینی ئێمەیە”.
هاوكات دوابەدوایئەوەی بەپێویستیزانی كە: “دەبێ‌ لەئاستی رووداوەكاندا بین، كێشەكانی ناوخۆمان چارەسەر بكەین، كێشە حزبییەكانمان‌و كێشە ئایدۆلۆجی‌و عەقڵی تەسكی ناو رێكخراوەكانمان زاڵ نەكەین بەسەر كێشەكانی نەتەوەیمان”، ئاماژەی بۆ ئەوەكرد “ئەگەر لەسەدەی هەژدەهەم‌و نۆزدەهەمدا، كە سەردارو شێخی كورد سەركردایەتی راپەڕین‌و شۆڕشەكانیان كردووەو سەرنەكەوتن، پاساویان ئەوەبووبێ‌، زانیاریان نەبووەو پشتیوانیان نەكراوە، دەوڵەتە گەورەكان پیلانیان لەشۆڕش‌و راپەڕینەكانی كورد گێڕاوە، بۆیە رووخان‌و خۆشەویستیشیان كە لەناو خەڵكدا هەرماوە، چونكە هەتا ئێستاش كورد، كە مێژوو دەخوێنێتەوە، بڕوای وایە دوژمنەكانی كورد نەیانهێشتەوە نەتەوەكەمان ئازادو سەربەخۆ ببێ‌. بەڵام ئایا ئەم رۆژگارو سەردەمە وایە؟ نا نەخێر.. بەڵكو ئەمجارە خۆمان هۆكارین كە سەرنەكەوین! كێشەكانی خۆمان دەبێتە ماڵ وێرانی‌و بەدبەختی ناوخۆمان”‌و لەوبارەشەوە، هەڵوێست‌و سیاسەتی یەكێتیی خستەڕوو، رایگەیاند:
“یەكێتیی دڵنیاتان دەكاتەوە، سورین لەسەر ئەوەی هەموو كێشەكانی سەرانسەری كوردستان‌و بەتایبەتی باشوری كوردستان چارەسەر بكەین‌و بەچارەسەركراوی بچینە بەغداد بۆ گفتوگۆ. بەچارەسەر كراوی بچینە ئەنقەرە بۆ گفتوگۆ. بەچارەسەركراوی بچینە تاران بۆ گفتوگۆ و بەچارەسەركراویش چاوەڕوانی رووداوەكانی سوریابین. بەچارەسەركراوی تەواوی كێشەكانیشمان، لەگەڵ نەتەوە یەكگرتووەكان‌و دەوڵەتە گەورەكانی دنیا، بۆ مافی چارەنوسی كوردو مافە دیموكراسییەكانمان لەرۆژهەڵاتی ناوەڕاست‌و بەشەكانی تری كوردستان بكەوینە گفتوگۆ”و دوپاتیشیكردەوە “یەكێتیی، كرێكاران كە پاكترین چینن، تەنها لەسەر هێزو بازوی خۆیان ئیش دەكەن، پەیمانتان دەدەینێ‌ كە بەردەوام بەشێك دەبین لەچارەسەرو نابین بە بەشێك لەقوڵكردنی كێشەكان”.
لەدرێژەی وتارەكەیداو هەر لەو روانگەیەشەوە، وتی”لەم پێناوەشدا، دەبێ‌ دەست لەهەندێ‌ لەدەستكەوتەكانمان، لەهەندی بێباكیمان‌و دەسەڵاتەكانمان هەڵبگرین، ئەگەرنا ناتوانین رێك بكەوین! چونكە رێككەوتن لەناوەڕاستی رێگادا دەبێت‌و هەریەك لەلایەنەكان لەپێناو گەیشتن بەفولكەی رێككەوتن، دەبێ‌ هەرلایەك دەست لەبەشێك لەدەستكەوت‌و بەرژەوەندییەكانمان بەربدەین”.
هەڤاڵ مەلا بەختیار، ئاماژەی بۆ ئەوەشكرد “ئاشكرایە، یەكێتیی قەرزارباری هیچ هێزێكی تر نییە. بەقوربانی، بە بەدبەختی، بە بەرگری، بە بیروباوەڕ، بەپێشكەوتن‌و دیموكراسی قەرزاری هیچ هێزێك نین. بەڵام ئامادەشین دەست لەهەندێ‌ هەقی خۆمان هەڵبگرین، بۆ ئەوەی لەفولكەی رێككەوتن یەكبگرینەوە”.
لەكۆتایی وتارەكەشیدا، هەڤاڵ لێپرسراوی دەستەی كارگێڕی، بۆ كرێكاران رایگەیاند: بەهێندەی ئەوەی سیاسەتی هەلومەرجەكە دەخوازێت، پشوتان درێژتر بكەن، كە ئەمە ئەركی نیشتمانی، نەتەوەیی‌و دەسەڵاتە، دەبێ‌ بەرگە بگرن. بەڵام بەهێندەی ئەوەی مافتان بەسەر یاسای ئەم حكومەتەوەیە، مافتان بەسەر وەزارەتی كارو كاروباری كۆمەڵایەتییەوە هەیە، دوای چارەسەركردنی كێشەكان، داخوازییە پیشەییەكانتان، بە پرۆژەیەكی هەمەلایەنە، سوربن لەسەر پەسەندكردنی یاسای سۆشیال، لەگۆڕینی سەراپای یاسای بەعس‌و كارپێنەكردنی بەهیچ شێوەیەك، لەگەڵ چارەسەركردنی ئەو تەنگوچەڵەمە پیشەییانەی كە لەكارگەكان، لەسنورەكان، بەرامبەر بەئێوەو كرێكارانی بێگانە دەكرێ‌، خەبات بكەن‌و ئەم ئامانجانە وەدیبهێنن”و لەو پێناوەشدا، دوپاتیكردەوە: “یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان، خۆی بەپشتیوانتان دەزانێت”و وتیشی: “یان دەبێ‌ ببین بەسیستەمێكی دیموكراسی هاوچەرخ، یاساكان بگۆڕین، سیستەمەكە بگۆڕین، ژێرخانەكە بگۆڕین، یان تا دەساڵی تر لەم قەیرانانەدا دەژین”.
هەروەك ئاماژەی بۆ ئەوەكرد، كە یەكێتیی ئەركی سیاسی‌و ئەركی سازان رادەپەڕێنی‌و وتیشی: كە شەڕی داعش دەستپێكرد، هێزی یەكێتیی سەلمێنرایەوە، دەركەوت بەبێ‌ یەكێتیی سەركەوتن چەندە مەحاڵە. مێژووش هەموو شتێك دەسەلمێنێ‌، نەك بەمقۆمقۆو قسەی بێ‌ بناغەو راشیگەیاند:
“یەكێتیی؛ زمانی عەسكەری، لەزمانی چارەسەری سیاسیدا بەكارناهێنێت، بەڵكو بۆ دوژمنەكانی بەكاریدەهێنێت. نەك لەچارەسەكردنی كێشە ناوخۆییەكاندا. پشوومان درێژەو باوەڕمان بەدیموكراسی هەیە‌و رۆژگارو مێژووش هەموو راستییەكان دەردەخەن”.
بەو راسپاردەیەشی بۆ سەندیكای كرێكارانی كوردستان، كە لەرێگەی ئامارێكەوە، لەو (19) هەزار شەهیدەی یەكێتی هەیە، بكۆڵنەوە. تاڕونتر ببێتەوە، كە لایەنیكەمی نیوەی زیاتری كرێكارانی هێزو بازوو، زەحمەتكێشانی كوردستانن، بەشارنشین‌و گوندنشینیشەوە‌و ئەمەشی بەمایەی ئەو بڕواو پرنسیپەزانی، كە “یەكێتیی، حزبی رەنجەدەرانی بیروبازوو، پشتیوانی بێ‌ ئەملاوئەولای ماف‌و خواستە پیشەییی‌و یاساییەكانی كرێكارانە”، كۆتای بەكۆبوونەوەكە هێنا.

راگەیاندنی هەڤاڵ لێپرسراوی دەستەی كارگێڕی

س: pukpb

پـــەیـــوەنــدیــدار

کـــۆمــێـنـت بــنــوســە